Nature Seychelles: čuvari raja

Izgovorite naglas „Sejšeli“ i prilično je sigurno da će osoba pored vas duboko uzdahnuti i reći: „Bilo bi lijepo da sam sada tamo“. Nema sumnje, Sejšeli su svojevrstan raj na zemlji, poznati po svojoj nevjerovatnoj prirodnoj ljepoti. Ali, kako se kaže, sve što je vrijedno teško se stiče, pa tako i bujne šume, divlje životinje i morski svijet, po kojima su ova ostrva čuvena, traže neprestan trud. Mnogo truda.

Zbog toga je osnovana organizacija Nature Seychelles koja neumorno radi tokom cijele godine na projektima očuvanja i istraživanja, obrazovanju, ekoturizmu, angažovanju zajednice i drugim aktivnostima. To je posao koji se radi iz ljubavi i čiji korijeni sežu još u same početke Sejšela.

Vidite, razumjeti njihov rad ne znači samo poznavati očuvanje prirode. To zahtjeva i malu lekciju iz istorije. Ova grupa čuvenih ostrva bila je potpuno nenaseljena do oko 1770. godine i do tada je služila samo kao prolazna stanica za istraživače, pirate i trgovce. Prvi francuski doseljenici odmah su uvidjeli da su ostrva plodna i prepoznali ekonomski potencijal. Brzo su iskrčili autohtone šume i podigli plantaže pamuka, začina i kokosa.

Zašto je ovo važno? Zato što su, kao i na mnogim drugim mjestima, novi doseljenici donijeli u sejšelski ekosistem nove biljne i životinjske vrste. S tim problemom se moralo suočiti hitno, za života dr Nirmala Šaha i njegovog tima iz organizacije Nature Seychelles. „Neka od ovih ostrva su bila u privatnom vlasništvu, pa smo sarađivali sa njihovim vlasnicima kako bismo obnovili i vratili izvornu vegetaciju i uklonili pacove i mačke – invazivne predatore donesene tokom kolonijalnog perioda – koji su predstavljali veliku prijetnju pticama i biološkom diverzitetu.“ Ovi osnovni radovi, obnova šumskih područja i preseljavanje jedne po jedne ptice, smatraju se jednim od najuspešnijih projekata očuvanja prirode u svijetu, čime je Nature Seychelles postao ne samo organizacija koja glasno govori o zaštiti prirode, već i radi i postiže rezultate.

Od kada je 1998. godine postala „BirdLife Seychelles“, ova organizacija je zaslužna za brojne izuzetne uspjehe. Od organizacije BirdLife International preuzela je brigu o ugroženim vrstama, obnovila njihova staništa, revitalizovala močvarno područje u Roš Kajmanu i spasila brojne vrste od izumiranja.

Danas organizaciju Nature Seychelles čini stalni tim od tridesetak ljudi koji nastavlja da sprovodi opsežan program aktivnosti neophodnih za očuvanje ljepote i biodiverziteta Sejšela. Po potrebi uključuju i druge stručnjake na pojedinačnim projektima, a nedavno su otvorili objekat za potpomognuti oporavak korala (ARC) kako bi nadogradili svoju petnaestogodišnju inicijativu, Reef Rescuers, koja je započela kao reakcija na velike epizode izbjeljivanja korala.

„Zapravo, to je objekat za akvakulturu i služi za kontrolisani uzgoj i razmnožavanje korala koji će, nadamo se, biti otporni na buduće talase izbjeljivanja“, objašnjava dr Šah. „Do kraja godine imaćemo objekat u kojem ćemo moći da uzgajamo korale polnim, a ne samo vegetativnim razmnožavanjem. Trenutno primjenjujemo mikrofragmentaciju, u kojoj se korali sijeku na veoma sitne komade i uzgajaju. Oni rastu veoma brzo, što je uzbudljivo jer nam omogućava da razmnožavamo ono što nazivamo masivnim koralima – korale koji ne formiraju grane, a takođe imaju važnu ulogu u izgradnji koralnih grebena.“

Centar ARC se nalazi na ostrvu Praslin, dok se obnova odvija oko dva kilometra zapadno – u Specijalnom rezervatu ostrva Kuzen. Riječ je o nadaleko poznatom rezervatu prirode koji je obnovila organizacija BirdLife International nakon što je bio na ivici ekološkog kolapsa. Od tada ovim prirodnim utočištem upravlja i održava ga nevladina organizacija Nature Seychelles.

Njihov tim Reef Rescuers je u saradnji sa roniocima volonterima iz naučne zajednice uspješno uzgojio 50.000 fragmenata korala u podvodnim rasadnicima na ostrvu u posljednje četiri godine. I sve to uprkos činjenici da je projekat pokrenut na samom početku pandemije, da su ga pratili talasi izbjeljivanja korala i da je finansiran u potpunosti donacijama. Rad na ovom projektu, baš kao i sve ostale aktivnosti udruženja Nature Seychelles, odvija se bez predaha.

„Želimo da ovo bude primjer najbolje prakse jednog centra izvrsnosti u oblasti regenerativne akvakulture uopšte“, kaže dr Šah. „To je akvakultura koja nije namijenjena za komercijalnu upotrebu, već za očuvanje i prilagođavanje na klimatske promjene. Nadamo se da ćemo omasoviti obnavljanje koralnih grebena tako što ćemo u ovom objektu proizvoditi ne stotine, već hiljade korala.“

Ovu ambiciju samo može da osnaži dolazak organizacije Coral Spawning International, koja će otvaranjem prve laboratorije te vrste za uzgoj korala u centru ARC pomoći timu udruženja Nature Seychelles da stekne dublje razumijevanje vremena razmnožavanja korala, njihovog rasta nakon naseljavanja i preživljavanja. Biće napravljena i nova genetska banka otpornih korala – uz podršku kompanije Canon, dokumentovana našom tehnologijom pomoću fotomikrografija, fotogrametrije i visokokvalitetnim slikama i video-materijalima namijenjenim istraživačima.

„To je potpuno svjež pristup“, kaže dr Šah. „Zaista nam se dopada ono što radi Džejmi [dr Džejmi Kregs iz Coral Spawning International], njegov stav: ovdje smo na duge staze, zajedno smo u ovome.“ Upravo je to suština onoga za šta se zalaže Nature Seychelles – dugoročna perspektiva. Razmišljamo o budućnosti, ne samo nekoliko godina unaprijed, već generacijama koje dolaze. Svaki plan, svaka odluka, svaki projekat posmatra se iz perspektive očuvanja i zaštite Sejšela, dok radimo kao čuvari ostrva i održavamo obnovljeni biodiverzitet. „Ostrva su sjajna i lijepa, tako je, ali i izuzetno inovativna“, kaže dr Šah. „Stalno moramo da pronalazimo nove načine i ostvarujemo nove ciljeve.“

Saznajte više o našem partnerstvu sa organizacijama Coral Spawning International i Nature Seychelles.